Bij een aflossingsvrije hypotheek betaalt u tijdens de looptijd alleen rente. U lost niet automatisch af. Aan het einde van de looptijd moet u de lening in een keer aflossen. Als u daarvoor niet genoeg eigen geld heeft, kijkt de bank samen met u of de hypotheek kan worden verlengd.

In het kort

  • Voor 2O13 sloten veel woningeigenaren een aflossingsvrije hypotheek af.
  • De lening moet aan het einde van de looptijd in een keer worden afgelost.
  • Banken stimuleren woningeigenaren met een aflossingsvrije hypotheek vermogen op te bouwen of gedurende de looptijd af te lossen.
  • Banken willen woningeigenaren actief adviseren om tijdig na te denken over hun woonsituatie en de verschillende opties richting de pensioengerechtigde leeftijd en de betaalbaarheid van de resterende hypotheeklasten.
  • Banken helpen woningeigenaren die de hypotheek na de looptijd nog niet kunnen aflossen.
  • Niet alle aflossingsvrije hypotheken hebben een einddatum.

Aflossingsvrije hypotheek populair onder huizenkopers

Veel woningeigenaren sloten voor 2O13 een (gedeeltelijk) aflossingsvrije hypotheek af. Deze hypotheekvorm was aantrekkelijk vanwege de relatief lage netto maandlasten. Sinds 1 januari 2O13 is de rente voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken voor het kopen van een eerste woning niet meer aftrekbaar.

De koop van een woning is een van de grootste uitgaven van uw leven. Vaak sluit u daarvoor een hypotheek af. De hypotheek lost u af gedurende de looptijd of u bouwt maandelijks vermogen op om de hypotheek in een keer aan het einde van de looptijd af te lossen. Het voordeel daarvan is dat u aan het einde van de looptijd geen rente en aflossing meer betaalt. Dat is een fijn idee.
De aflossingsvrije hypotheek vormt daarop een uitzondering. U lost tijdens de looptijd niet automatisch af, maar betaalt alleen rente. Het is de bedoeling dat u de hypotheek aan het einde van de looptijd in één keer aflost met eigen geld. Dat kan door zelf vermogen op te bouwen of door uw woning te verkopen en de hypotheek af te lossen met (een deel van) de opbrengst.
Aflossingsvrije hypotheken waren tot 2O13 erg populair. Door de relatief lage maandlasten was deze hypotheekvorm voor veel huizenkopers aantrekkelijk. Dat is veranderd door de aanscherping van de hypotheekregels en het feit dat stijgende huizenprijzen niet meer vanzelfsprekend zijn. Sinds 2O13 is de rente voor nieuwe hypotheken alleen nog aftrekbaar als de hypotheek gedurende de looptijd helemaal wordt afgelost.

In de Gedragscode Hypothecaire Financieringen zijn de regels aangescherpt zodat woningeigenaren met een aflossingsvrije hypotheek minder risico lopen op een restschuld. Vanaf 1 augustus 2O11 kan bij een nieuwe hypotheek maximaal 5O procentvan de marktwaarde van de woning aflossingsvrij worden geleend. Vanaf 1 januari 2O13 is rente op nieuwe aflossingsvrije hypotheken voor het kopen van een eerste woning helemaal niet meer aftrekbaar.

Wat u van uw bank kunt verwachten

Banken willen woningeigenaren helpen als zij hun aflossingsvrije hypotheek aan het einde van de looptijd niet kunnen aflossen. Banken stimuleren woningeigenaren om op tijd vermogen op te bouwen of om gebruik te maken van de mogelijkheid boetevrij af te lossen.

Een deel van de aflossingsvrije hypotheken die in het verleden zijn afgesloten, loopt over enkele jaren af. Niet alle woningeigenaren hebben genoeg eigen geld opzij gezet om de hypotheek af te lossen. Daar komt bij dat de meeste woningeigenaren hun woning op dat moment niet willen verkopen voor het aflossen van hun hypotheek.
Banken zijn zich hiervan bewust. Zij zoeken naar oplossingen waarbij woningeigenaren in hun woning kunnen blijven wonen. Dat is voor alle betrokkenen het beste. Doordat de huizenprijzen in het verleden, met name voor 2OO8 sterk zijn gestegen, is de hypotheek in veel gevallen bovendien vaak lager dan de waarde van de woning. Het risico voor de bank is dan ook beperkt.
Loopt uw aflossingsvrije hypotheek af en kunt u de hypotheek niet in één keer aflossen? Dan zal uw bank kijken wat de mogelijkheden zijn. Daar zijn meestal kosten aan verbonden. Bovendien wil de bank dan wel dat de lening verantwoord is. Daarom wordt gekeken naar de hoogte van de hypotheek ten opzichte van de waarde van uw woning. Maar nog belangrijker is dat u de hypotheeklasten ook in de toekomst kunt betalen.
Bij verlenging van de hypotheek houdt de bank rekening met de hoogte van uw (toekomstige) pensioen. De bank bekijkt daarnaast of u maandelijks geld overhoudt om de hypotheek af te lossen. Als die financiële ruimte er is, kan de hypotheek ook omgezet worden naar een lineaire of annuitaïre hypotheek. Die lost u helemaal af tijdens de looptijd.

De meeste woningeigenaren willen gewoon fijn wonen. Het is begrijpelijk dat u niet altijd bezig bent met risico’s die zich later kunnen voordoen. Toch is het belangrijk om vooruit te kijken. Daarom wijzen banken woningeigenaren met een aflossingsvrije hypotheek tijdens de looptijd actief op de risico’s en op hun mogelijkheden om vermogen op te bouwen of eerder te beginnen met aflossen. Zodat de hypotheeklasten later ook betaalbaar zijn, bijvoorbeeld als het inkomen lager is na pensionering.

Verlengt de bank uw hypotheek? Dan is de rente niet altijd meer fiscaal aftrekbaar. U mag de hypotheekrente namelijk maximaal dertig jaar aftrekken voor de belasting. Na afloop van deze periode valt de hypotheek niet meer in box 1 van de inkomstenbelasting, maar in box 3. Hierdoor kan de betaalde hypotheekrente vanaf dat moment niet meer van uw inkomen uit werk en woning worden afgetrokken. Dit kan er toe leiden dat u dan geen bedrag meer terugkrijgt van de Belastingdienst. Heeft u de lening afgesloten vóór 1 januari 2OO1? Dan is de termijn van dertig jaar ingegaan op 1 januari 2OO1. Uw bank of adviseur kan u daarover informeren.

Wat u zelf kunt doen

Een aflossingsvrije hypotheek lost u aan het einde van de looptijd in een keer af met eigen geld. Het is belangrijk daarvoor zelf vermogen op te bouwen tijdens de looptijd van uw hypotheek. U kunt ook een deel boetevrij aflossen.

Het is belangrijk dat u genoeg geld heeft om de aflossingsvrije hypotheek af te kunnen lossen aan het einde van de looptijd. Begin daarom op tijd met het opbouwen van vermogen. Doet u dat niet? Dan kunt u uw woning verkopen en de hypotheek met (een deel van) de opbrengst aflossen. De bank kan als dat mogelijk is de hypotheek ook verlengen, maar dan blijft u wel maandelijks hypotheeklasten betalen.
U kunt ook tijdens de looptijd beginnen met het aflossen van de hypotheek. Bij de meeste banken kunt u jaarlijks boetevrij aflossen. Dat betekent dat u geen extra kosten betaalt als u een deel van uw aflossingsvrije hypotheek aflost voor het einde van de looptijd. Meestal is dat 1O tot 2O procent van de oorspronkelijke hypotheek. Soms is het gunstig om de aflossingsvrije hypotheek voor het einde van de looptijd om te zetten in een lineaire of annuïtaire hypotheek. U lost de hypotheek dan helemaal af gedurende de resterende looptijd. Op korte termijn stijgen de maandlasten dan wel.
Een hypotheek is maatwerk. Het is belangrijk goed in kaart te brengen welke gevolgen de beperking van de hypotheekrenteaftrek voor u heeft, wat er met uw inkomen gebeurt nadat u met pensioen gaat en of boetevrij aflossen gunstig is. Uw bank of adviseur kan u daarbij helpen.

Veelgestelde vragen

Is het altijd verstandig om een aflossingsvrije hypotheek gedeeltelijk af te lossen voor het einde van de looptijd?

Of aflossen verstandig is, hangt af van uw situatie. Als u (een deel van) de hypotheek aflost, loopt u minder risico op een restschuld bij verkoop. Maar u kunt dit risico ook beperken door vermogen op te bouwen om de hypotheek later mee af te lossen. Uw bank of adviseur kan u daarbij helpen. Bij de meeste banken kunt u jaarlijks een deel van uw aflossingsvrije hypotheek boetevrij aflossen. U betaalt dan geen extra kosten. Meestal is dat 1O tot 2O procent van de oorspronkelijke hypotheek.

Waar vind ik de looptijd van mijn aflossingsvrije hypotheek?

De looptijd van uw hypotheek staat in uw hypotheekvoorwaarden. De meeste hypotheken hebben een looptijd van 3O jaar. Maar niet alle banken maken gebruik van hypotheekvoorwaarden voor bepaalde tijd. In dat geval is er dus geen einddatum vastgelegd.

Waarom heeft de overheid de hypotheekrenteaftrek voor aflossingsvrije hypotheken afgeschaft?

Door de dalende huizenprijzen van afgelopen jaren, kwamen veel woningeigenaren in de financiële problemen. Zij moesten hun woning verkopen met een restschuld. De overheid wil dat woningeigenaren hun hypotheek aflossen, zodat ze minder risico lopen op een restschuld. De hypotheekrenteaftrek voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken voor de aankoop van een eerste eigen woning is daarom per 1 januari 2O13 afgeschaft. Door het verdwijnen van dat voordeel zijn aflossingsvrije hypotheken financieel minder aantrekkelijk geworden.

Als ik binnenkort met pensioen ga, daalt mijn inkomen. Ik weet niet of ik mijn hypotheekrente dan nog kan betalen. Wat moet ik doen?

Bespreek uw situatie met uw bank of adviseur. Zij kijken samen met u of de hypotheek kunt blijven betalen na uw pensionering. Daarvoor maken ze een berekening waarbij ze ook rekening houden met de rente en andere uitgaven en inkomsten. Als blijkt dat u na uw pensionering te veel geld kwijt bent aan uw woonlasten (inclusief de hypotheek), dan kunt u maatregelen nemen.

Kan ik mijn aflossingsvrije hypotheek ook omzetten in een andere hypotheekvorm?

Ja, dat kan. U kunt een aflossingsvrije hypotheek bijvoorbeeld omzetten in een lineaire of annuïtaire hypotheek. Die lost u af tijdens de resterende looptijd. Of dat voor u gunstig is, hangt af van uw situatie. Uw bank of adviseur kan u helpen om de mogelijkheden in kaart te brengen.

Ik ga verhuizen en ik wil mijn aflossingsvrije hypotheek graag meenemen. Kan dat?

De bank beoordeelt of u uw hypotheek kunt meenemen. Van aflossingsvrije hypotheken die voor 2O13 zijn afgesloten, blijft de hypotheekrente in principe aftrekbaar. Wilt u extra lenen voor de aankoop van uw nieuwe woning of verbouwing van de bestaande woning, dan moet u deze extra hypotheek tijdens de looptijd aflossen om de rente te mogen aftrekken.

Ik heb een aflossingsvrije hypotheek en mijn bank heeft nog geen contact opgenomen om de voor- en nadelen van aflossen te bespreken. Hoe komt dat?

Banken hebben onlangs aangekondigd klanten met een aflossingsvrije hypotheek actiever te gaan benaderen. Dat kost tijd, want veel woningeigenaren hebben zo’n hypotheek. Het kan zijn dat uw bank daarom nog geen contact met u heeft opgenomen. U kunt uw bank of adviseur altijd bellen als u uw situatie wilt bespreken.