In gebieden met een aantrekkende woningmarkt moeten woningkopers steeds sneller beslissen. Toch is het belangrijk dat u goed nadenkt over de financiële gevolgen voordat u een woning koopt en een hypotheek afsluit. U gaat namelijk een verplichting aan voor tientallen jaren. In die periode kan uw persoonlijke situatie veranderen waardoor het lastig wordt de maandelijkse hypotheeklasten te betalen.

In het kort

  • Een eigen woning is voor de meeste mensen de grootste aankoop in hun leven.
  • Door de aantrekkende woningmarkt moeten kopers steeds sneller beslissen.
  • Het is belangrijk van te voren goed na te denken over de financiële gevolgen om problemen in de toekomst te voorkomen.
  • Banken helpen hun klanten bij het vinden van oplossingen wanneer zij aangeven problemen te verwachten bij het betalen van hun hypotheeklasten.

Financiële verplichting voor lange periode

Op een aantal plaatsen in Nederland worden huizen steeds sneller verkocht. Woningkopers die hun droomhuis eenmaal op het oog hebben, moeten daarom vaak snel beslissen. Door de hoge druk kunnen emotionele overwegingen dan weleens de overhand krijgen.

Een eigen woning is voor de meeste mensen de grootste aankoop in hun leven. In de meeste gevallen sluiten kopers een hypotheek af voor de aankoop van hun woning. Emotionele overwegingen willen bij de koop wel eens de overhand krijgen. Zeker als kopers snel een knoop moeten doorhakken. Het is immers nu of nooit. Zij realiseren zich op dat moment niet altijd voldoende dat ze een financiële verplichting aangaan voor tientallen jaren.

Het is belangrijk van te voren goed na te denken over de financiële gevolgen van het kopen van een woning. De maandelijkse hypotheeklasten bedragen al snel een derde van uw uitgaven. En de meeste hypotheken hebben een looptijd van 3O jaar. In die periode kan uw persoonlijke situatie veranderen. Dat kan invloed hebben op uw inkomsten en uitgaven. Ook kan er iets onverwacht gebeuren waardoor u er financieel minder goed voor komt te staan. En ook dan wilt u natuurlijk wel uw maandelijkse hypotheeklasten nog kunnen betalen.

Sommige veranderingen in uw situatie zijn tot op bepaalde hoogte te voorzien. U gaat bijvoorbeeld samenwonen, krijgt kinderen en gaat vroeg of laat met pensioen. Maar andere gebeurtenissen zijn veel minder goed te voorspellen. Een relatie kan bijvoorbeeld stuk lopen, u verliest uw baan of u raakt (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt. Dit kan gevolgen hebben voor uw hypotheek. Want als u daardoor uw hypotheek ineens niet meer kunt betalen, levert dat extra stress op.

Wat kunt u van uw bank verwachten

Hebt u plannen om te gaan verhuizen? Ook als er nog geen concrete nieuwe woning in beeld is kan uw bank of tussenpersoon samen met u uw financiële mogelijkheden in kaart brengen. En bepalen hoeveel u op een verantwoorde manier kunt lenen. Zo ziet u vooraf wat er mogelijk is en kunt u gericht naar een nieuwe woning gaan zoeken.

De bank berekent voor u hoeveel u maximaal op een verantwoorde manier kunt lenen. Dit heet uw leencapaciteit. Banken berekenen uw leencapaciteit op basis van wettelijke normen. Uw inkomen en de waarde van de woning die u wilt kopen, spelen daarbij een belangrijke rol. Uitgangspunt is dat de lening (hypotheek) verantwoord is. Dat wil zeggen dat u de hypotheeklasten nu en in de toekomst kunt betalen.

Lees meer over de berekening van de leencapaciteit

De bank gaat ook met u in gesprek over uw toekomstplannen. Het is belangrijk dat u in overleg met uw bank de financiële gevolgen van veranderingen in uw persoonlijke situatie in kaart brengt. Banken zien het als hun plicht te zorgen dat u een bewuste keuze maakt, en niet dat u per definitie een zo hoog mogelijke hypotheek afsluit. Het is namelijk niet alleen in uw belang dat u uw hypotheek kunt betalen, maar ook in het belang van de bank.

Banken helpen woningeigenaren die hun hypotheek onverhoopt (tijdelijk) niet kunnen betalen. Zij gaan samen met de klant op zoek naar een passende oplossing. Ze schakelen bijvoorbeeld de hulp in van een budgetcoach of bekijken de mogelijkheid een betaalpauze in te lassen, zodat de klant zijn financiën weer op orde kan krijgen. Banken adviseren hun klanten ook over wat de mogelijkheden zijn als zij een hypotheek hebben met Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

Wat kunt u zelf doen

Bent u op zoek naar een nieuwe woning? Ga dan van te voren na hoeveel u op een verantwoorde manier kunt lenen. En breng in kaart wat de mogelijke financiële gevolgen zijn als uw situatie verandert. Zo kunt u problemen in de toekomst voorkomen.

Het is druk op de woningmarkt. Prijzen stijgen en woningen staan korter te koop. Dat betekent dat u als woningkoper snel een bod moet kunnen doen als u uw droomhuis op het oog heeft. Het is dan ook des te belangrijker dat u weet hoeveel u op een verantwoorde manier kunt lenen, voordat u op huizenjacht gaat.

Op de websites van de meeste banken kunt u zelf een eerste berekening maken. U weet dan alvast in welke prijsklasse u kunt zoeken. Bij veel banken en financieel adviseurs kunt u terecht voor een gratis oriënterend gesprek. De bank of adviseur kan dan samen met u kijken hoeveel u maximaal op een verantwoorde manier kunt lenen.

Breng ook alvast uw toekomstplannen in kaart en denk na over de gevolgen van minder prettige gebeurtenissen, zoals werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Het kan een goed idee zijn om niet het maximale bedrag te lenen. Zo houdt u ruimte over om een buffer op te bouwen voor als het financieel tegenzit.

Heeft u een hypotheek en kunt u de maandelijkse hypotheeklasten niet meer betalen of ziet u betaalproblemen aankomen? Neem dan altijd zo snel mogelijk contact op met uw bank of adviseur. Hoe eerder, hoe beter. Want de ervaring leert dat er in een vroeg stadium meer mogelijkheden zijn om tot een oplossing te komen.

Veelgestelde vragen

Gaat de bank mijn woning verkopen als ik mijn hypotheek niet meer kan betalen? En als er dan een restschuld is, is dat dan het risico van de bank?

Als u uw hypotheek niet meer kunt betalen, dan zal de bank altijd eerst met u naar een passende oplossing zoeken. De bank schakelt bijvoorbeeld de hulp van een budgetcoach in of spreekt een betalingsregeling met u af. Zo krijgt u ruimte om uw financiën op orde te brengen en kunt u uw hypotheeklasten op termijn weer betalen.

Als er echt geen andere oplossing is, dan moet u uw woning verkopen. Soms moet de bank besluiten om uw woning te verkopen. Dit is het laatste redmiddel, want een gedwongen verkoop kent eigenlijk alleen maar verliezers. De verkoop levert in de meeste gevallen minder op dan de openstaande hypotheek waardoor u een restschuld heeft die ook terugbetaald moet worden. Heeft u een hypotheek met Nationale Hypotheekgarantie? Dan kan de restschuld worden kwijtgescholden. U moet dan wel aan de voorwaarden hiervan voldoen. Meer informatie vindt u op www.nhg.nl.

Moet ik mijn bank wel vertellen dat ik mijn baan kwijt ben? Ze nemen dan waarschijnlijk maatregelen om hun geld terug te krijgen.

Uw bank staat ook voor u klaar als het tegenzit en kan u helpen bij het zoeken naar een passende oplossing als u verwacht dat u uw hypotheek tijdelijk niet meer kunt betalen. Voorkom betalingsachterstanden en neem contact op met uw bank of adviseur. Hoe eerder de bank of adviseur op de hoogte is, des te sneller er met u naar een oplossing kan worden gezocht. Op die manier wordt de financiële schade voor u en ook voor de bank tot het minimum beperkt.

Mijn partner en ik gaan uit elkaar. Ik wil in de woning blijven wonen, maar ik weet niet of ik de lasten alleen kan betalen. Wat kan ik doen?

Degene die in de woning wil blijven wonen, moet de hypotheeklasten kunnen dragen. Een financieel adviseur kan berekenen of de lening verantwoord is. Bij de berekening wordt rekening gehouden met uw inkomen en met de waarde van de woning. Als u of uw partner de hypotheek niet alleen kunt betalen, dan moet u de woning verkopen. Kunt u de lasten tijdelijk niet betalen? Ga dan altijd in gesprek met uw bank. Zij kunnen samen met u naar een oplossing zoeken. Heeft u een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie? En is er een restschuld na verkoop van de woning? Dan wordt deze mogelijk kwijtgescholden. U moet dan wel aan de voorwaarden hiervan voldoen. Meer informatie vindt u op www.nhg.nl.

Ik kan toch niet voorspellen wanneer ik ziek ben, arbeidsongeschikt raak of ontslagen word? Hoe kan ik daar nu dan al rekening mee houden?

U heeft gelijk. Maar u kunt wel in kaart brengen wat de financiële gevolgen zijn als zoiets zou gebeuren. Als u in loondienst bent, dan is er in principe een vangnet. U krijgt een (tijdelijke) uitkering als u ziek bent, arbeidsongeschikt raakt of ontslagen wordt. Bent u ondernemer? Dan kunt u zich verzekeren tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid. Doet u dat niet, dan heeft u geen inkomen als u niet werkt. Misschien heeft u spaargeld waar u een tijdje van kunt leven of heeft u een partner die genoeg verdient om samen van rond te komen. In nood kunt u de woning misschien verkopen en goedkoper gaan wonen. Allemaal zaken waar u rekening mee moet houden als u een woning wilt kopen en een hypotheek afsluit.